Społeczeństwo Warszawy w Lalce
Czas czytania: 4 min.



Społeczeństwo Warszawy w Lalce







Poleca:

91 % użytkowników, liczba głosów: 78
Prus przedstawia w Lalce społeczeństwo Warszawy, stolica jest jednak miniaturą całej Polski – powieść pokazuje nam wszystkie ówczesne warstwy społeczne.

1. Arystokracja


Do tej grupy możemy zaliczyć m.in. takie postaci:
  • Tomasz Łęcki
  • Izabela Łęcka
  • Krzeszowscy
  • hrabina Karolowa
  • Książę
  • prezesowa Zasławska
  • Ochocki
  • baron Dalski
  • hrabia Liciński
  • Kazimierz Starski
  • Wąsowska


Arystokracji poświęca Prus w Lalce stosunkowo dużo miejsca. (Zobacz osobny artykuł: Arystokracja w Lalce) Warstwa ta jest przedstawiona w przeważającej większości negatywnie. Jest oderwana od reszty społeczeństwa, wyalienowana. Arystokraci uważają się za ludzi lepszych, za lepszą rasę. Są to próżniacy, ludzie, którzy utrzymują się z procentów od swoich wielkich majątków. Są zepsuci moralnie - żyją w obłudzie, czego dowodem są kwesty na rzecz biednych, organizowane nie ze współczucia dla ich losu, ale po to, aby pokazać się w towarzystwie. Myślą tylko o dobru własnym, ewentualnie własnej grupy społecznej. Brak im woli działania, zmieniania społeczeństwa, choć to właśnie oni posiadają środki, żeby coś zrobić:
„Chcieliby coś robić, mają nawet rozum i ukształcenie, ale... energii brak!... Choroba woli, panie: cała klasa jest nią dotknięta... Wszystko mają: pieniądze, tytuły, poważanie, nawet powodzenie u kobiet, więc niczego nie pragną.” (Adwokat do Wokulskiego o magnaterii, tom I, rozdz. 11)


Kolejne wady arystokracji, które pokazuje Prus to chciwość i niegospodarność. Starski jest łasy na pieniądze i interesują go tylko panny z posagiem, Łęcki przepuszcza cały swój majątek na podróże, piękne mieszkanie, garderobę córki i inne zbytki.


W tej grupie społecznej Prus przedstawia trzy postaci pozytywne. Pierwszą z nich jest prezesowa Zasławska, która ma dobre serce, próbuje pomagać chłopom. Druga to Ochocki, który dystansuje się wobec swojej klasy społecznej, widzi jej wady, sam zaś poświęca się nauce. Nie jest człowiekiem próżnym, chce coś robić. Pozytywne cechy można także odnaleźć w osobie księcia, który jest wprawdzie przekonany o wyższości swojej klasy, jest jednak patriotą, interesuje go los kraju, nie chce stać z założonymi rękami, chce coś dla dobra Polski zrobić.

2. Szlachta ziemiańska


Jest to grupa najmniej dokładnie w powieści przedstawiona. Właściwie jedynym jej reprezentantem jest Wirski, niegdyś posiadacz ziemski, który jednak roztrwonił swój majątek i teraz pracuje jako rządca w kamienicy. Reprezentuje on sytuację wielu szlachciców tzw. „wysadzonych z siodła”, tj. pozbawionych swojego majątku. Jego życie jest szare i monotonne, nie interesuje się sprawami społecznymi i politycznymi, ogarnęła go rezygnacja, najprawdopodobniej zagląda do kieliszka.


3. Mieszczaństwo


Warstwa ta jest bardzo podzielona pod względem wykształcenia, pochodzenia, pokoleń i zawodu. Znajdziemy tutaj: intelektualistów, Polaków, Żydów i Niemców, studentów, kupców. Jest to warstwa pozbawiona energii, niezdolna do przedsiębiorczości. Gdy jakaś osoba, tak jak Wokulski, wykaże się przedsiębiorczością i zyska na tym, uchodzi od razu za wariata. Dzieje się tak, ponieważ mieszczaństwo nie wierzy we własne siły oraz często nie chce pracować. Przykładem takiej postawy jest radca Węgrowicz, które całe dnie przesiaduje nad kuflem piwa.

Grupą wyróżniającą się z mieszczaństwa są Żydzi. Grupa ta jest w powieści przedstawiona niejednoznacznie. Z jednej strony są to ludzie przedsiębiorczy, mający wiele zalet i żyłkę do handlu. Prus przedstawia w powieści problem antysemityzmu i nieuzasadnionej wrogości Polaków do starozakonnych. Z drugiej strony ukazane są ich negatywne cechy, takie jak dążenie do osiągnięcia zysków za wszelką cenę, zainteresowanie pieniędzmi. Żydzi stopniowo wypierają Polaków z handlu, czego przykładem jest wykupienie przez Szlangbauma sklepów i wszystkich dóbr Wokulskiego.

4. Lud


Chłopi są warstwą najuboższą, nie mającą możliwości rozwoju, wydźwignięcia się z trudnej sytuacji. Dzieje się im ogromna krzywda, są wyzyskiwani przez inne klasy. Przykładami postaci z tej grupy, które żyją w skrajnej nędzy są Wysoccy i prostytutka Maria.

Całemu społeczeństwu można przypisać takie cechy, jak:
  • samodestrukcja,
  • brak jedności,
  • bardzo duże różnice społeczne,
  • popadanie w skrajności,
  • beznadzieja,
  • brak ratunku dla tego społeczeństwa.
Zwracają uwagę takie problemy jak: nietolerancja o znamionach antysemityzmu, bezrobocie, materializm, konserwatyzm, przesądy społeczne. Arystokracja jest zdemoralizowana, lud – upadły, mieszczaństwo podzielone i bez możliwości rozwoju. Cały organizm społeczny jest chory.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej



Komentarze: Społeczeństwo Warszawy w Lalce

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 



2018-12-09 17:23:10

Genialne :) Dziękujemy bardzo !!


2018-12-03 17:17:25

Ok. Tylko z tym księciem jako patriotą to też chyba lekka przesada. Jego patriotyzm polegał na uspokojeniu sumienia w wypełnianiu obowiązków wobec ojczyzny!


2018-11-27 20:41:38

skoro Zydzi wypierali Polaków z handlu (fakt), byli lichwiarzami, nie chcieli sie asymilować - to nie można mówić o nieuzasadnionym antysemityzmie. na pewno przyjmował on czasem forme fobii, ale nie był bezpodstawny.


2018-11-25 16:11:40

Wokulski tak naprawdę nigdy nie wszedł do hermetycznej grupy społecznej jaką była arystokracja. Był jedynie tolerowany ze względu na pieniądze, ale nie obyło się bez obmawiania za plecami. Podkreśla to dramatycznie brzmiaca i bardzo gorzka wypowiedź Stacha z końca utworu, mówiąca o "szacunku" jakim dażyła go "elita". Głównym zarzutem wobec arystokracji jest anachroniczne myślenie. Trwanie w poglądach rodem z feudalizmu w erze rozwijającego się kapitalizmu to przyczyna braku postępu i zmian na lepsze w społeczeństwie, nad czym ubolewa Prus w tej mocno pesymistycznej powieści.


2018-11-25 14:10:25

;]W ogóle.. Cała praca, jest BARDZO przydatna! Dzięki!:)