Trzy pokolenia idealistów w „Lalce” Bolesława Prusa, czyli powieść o „straconych złudzeniach”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Upadek idei Rzeckiego jest bardzo widoczny w powieści. Ludwik Napoleon umiera, w co Rzecki uwierzyć nie chce. Uwielbiana przez niego Helena Stawska, którą w myślach przeznaczył Wokulskiemu wychodzi za bawidamka Mraczewskiego. Stach, który był jego najwierniejszym przyjacielem, a którego widział Rzecki jako idealnego przywódcę zrywu narodowowyzwoleńczego przepada w tajemniczych okolicznościach. Na końcu powieści umiera sam Rzecki.

2. pokolenie – przejściowe

Reprezentantem drugiego, przejściowego pokolenia jest Stanisław Wokulski. Jest to główny bohater powieści, i to właśnie w jego usta Prus włoży przekleństwo skierowane w stronę romantyków, wygłoszone w słynnej scenie ciskania tomikiem Mickiewicza o ścianę:
"Zmarnowaliście życie moje... Zatruliście dwa pokolenia!.. szepnął. - Oto skutki waszych sentymentalnych poglądów na miłość."


To właśnie lektury romantyczne miały zasadniczy wpływ na ukształtowanie się podejścia Wokulskiego do miłości. Fascynacja Izabelą, przybierająca nierzadko postać manii, sprawia, że cały świat bohatera przewraca się do góry nogami. To dla niej Wokulski robi interesy na wojnie, dla niej wkrada się w łaski jej ojca, dla niej organizuje spółkę handlową. Jest to miłość nieszczęśliwa, nieodwzajemniona, neurotyczna, pełna chwil pięknych, gdy Izabela jest dla bohatera łaskawa oraz chwil buntu Wokulskiego, prób odrzucenia miłości. Bohater nie jest jednak w stanie wyrzec się jej i to właśnie poświęcenie się miłości do Izabeli będzie główną przyczyną jego klęski.

Upadek idei reprezentowanych przez Wokulskiego nie ogranicza się jednak tylko do miłości. Dziedzictwem romantycznym była jego działalność niepodległościowa – uczestnictwo w Powstaniu Styczniowym. Wydarzenia te nie są przedstawione w toku akcji powieści, ich echa są jednak często obecne. W „Pamiętniku starego subiekta” poznajemy niejakiego Leona, który miał ogromny wpływ na decyzję Wokulskiego uczestnictwa w powstaniu, zaszczepił w jego sercu ideę walki o wolność. Powstanie jednak nie przyniosło żadnych korzyści Polakom, Wokulski został za uczestnictwo w nim zesłany na Syberię, do Irkucka. Stosunek mieszkańców Warszawy do powstańców dobrze oddaje wypowiedź radcy Węgrowicza, który tak wyrażał się o Wokulskim:
„Gotował wraz z innymi piwo, które do dziś dnia pijemy”


Udostępnij

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Stanisław Wokulski – romantyk czy pozytywista?
2  Lalka - streszczenie w pigułce
3  Pozostali bohaterowie



artykuł / utwór: Trzy pokolenia idealistów w „Lalce” Bolesława Prusa, czyli powieść o „straconych złudzeniach”



  • {at} k Myślę, że Prus nie chciał pisać kontynuacji, po prostu otwarte zakończenie ma zmusić do refleksji i własnej interpretacji. Ty uważasz, że Wokulskie się nie zabił - ja też tak sądzę. Ale mogło być inaczej i wtedy na losy Wokulskiego patrzy się z innej perspektywy.
    Magda ()

  • Z perspektywy, którą ukazuje autor powyższego tekstu Wokulski jest osobą przegrana. Jest jednak kilka sytuacji w książce, które zdają się przeczyć temu. Trzeba zauważyć, że pod koniec książki Wokulski po rozmowie z Wąsowską "odkrywa" istnienie innych kobiet. Może to być znak całkowitego uwolnienia się od opętania jakim było w jego przypadku uczucie jakim darzył Izabelle (tak na marginesie : straszna z niej suka była nie?). Następnie wyjeżdża i to uważam, że pozostawia powieść otwartą( wiecie, że Prus chciał napisać kontynuację?) i pozwala stwierdzić, że Stach nie był postacią do końca przegraną. Byłby nią gdyby popełnił samobójstwo.( Zakładam, że wysadzenie tamtych ruin nie było efektownym zejściem z tego świata a jedynie ostatecznym zerwaniem z przeszłością) Jakieś konstruktywne komentarze się z pewnością przydadzą więc odezw ludu mile widziany :)
    k. ()

  • Myślę, że o przegranej Wokulskiego stanowi jego miłość, która ze swojej natury musiała być niespełniona. Śmiem powiedzieć, że Wokulski zakochał się w Izabeli jaką mu się zdawała, nie jaką w istocie była. To jeśli chodzi o miłość. Przegrał też niestety na innych "frontach" ideowych. dot. 2 poprzednich komentarzy - wasz gniew ukazuje wasze kompleksy.
    Michał ()

  • hmm ;) taaaak komentarz Marty jest zdecydowanie śmieszny. Widać tu brak czytania ze zrozumieniem, doszukiwania się głębszego sensu. Owe "przegranie" Wokulskiego polegało właśnie na tym, że dorobił się fortuny i zdobył uznanie społeczne, ale nie na tym mu naprawdę zależało. Ten paradoks, polegający na tym, że zamiast pomóc mu to w zdobyciu ukochanej kobiety zaczęło mu przeszkadzać. Marto, na drugi raz pięć razy pomyśl i dziesięć razy przeczytaj treść zanim coś napiszesz. może też warto zacząć od bardziej jednoznacznych tytułów? na początek proponuję "Czerwonego Kapturka". Pozdrawiam gorąco ;)
    Katre (katre6 {at} wp.pl)

  • Co za śmieszny komentarz niejakiej Marty. Oczywiście, że Wokulski jest człowiekiem przegranym - pomyśl dziewczyno, tu nie chodzi o pieniądze, ani o to, jakie miał zdolności. Nie umiał sobie radzic w życiu - a przynajmniej nie w kwestii kobiet, a konkretnie Izabeli. Była to osoba, która doprowadziła do jego szaleństwa, gdy wreszcie przejrzał na oczy było za późno - Izabeli poświęcił całe swoje życie, to był jego cel. I nagle nie ma dla kogo życ, jego idee upadają. Nie liczą się pieniądze, jakbys przeczytała książkę, to byś wiedziała ze nie obchodził go jego majątek. Idiotyzmem jest pisanie takich bzdur, jak sie nie jest w temacie albo nie jest się w stanie go pojąc.
    j. ()

  • prus akonczyl tak tajemniczo bo chciał jeszcze jedna czesc napisac o tym wynalazku,sama uwazam ze po usmierceniu ignasia i pojscia beli nastepny tom nie mialby sensu, wiec dobrze ze nie napisal wiecej;)
    imię ()

  • Wokulski owszem dorobił się, tyle że stwierdzenie "jest człowiekiem przegranym" odnosi się do faktu, że z Izabelą mu się nie udało, a to był jego, że tak powiem, cel priorytetowy:)
    godziasia (godziasia {at} wp.pl)

  • "Co za idiotyzm!!!!!!!! Wokulski człowiekiem przegranym???!!! Co to za durny pomysł!!! pRZECIEŻ DOROBIŁ SIĘ FORTUNY, BYŁ ZDOLNY I UMIAŁ SOBIE RADZIĆ W ŻYCIU." Człowiek wygrany to osoba, która dorobiła się wiele, czy dorobiła się tego co chciała? Celem lat życia Wokulskiego była Izabela - i jej nie dostał więc wyraźnie przegrywa. Kasę miał poniżej pleców. PS. Co do radzenia sobie w życiu to bym polemizował...
    Maciej (aronek {at} gmail.com)

  • Co za idiotyzm!!!!!!!! Wokulski człowiekiem przegranym???!!! Co to za durny pomysł!!! pRZECIEŻ DOROBIŁ SIĘ FORTUNY, BYŁ ZDOLNY I UMIAŁ SOBIE RADZIĆ W ŻYCIU. Nie wiadomo czy zginął podczas wybuchu. Może tylko wysadził zamek, aby zniszczyć ostatnie miejsce łączące go z Izabelą, zamknąć pewien etap w swoim życiu. Symbolicznie!!!
    Marta (Marta1234 {at} op.pl)




Tagi:
Romantycy w Lalce - Pokolenie pozytywistów - Pokolenie romantyków - Pozytywiści w Lalce - Romantycy w Lalce -