Społeczeństwo Warszawy w Lalce
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
2. Szlachta ziemiańska

Jest to grupa najmniej dokładnie w powieści przedstawiona. Właściwie jedynym jej reprezentantem jest Wirski, niegdyś posiadacz ziemski, który jednak roztrwonił swój majątek i teraz pracuje jako rządca w kamienicy. Reprezentuje on sytuację wielu szlachciców tzw. „wysadzonych z siodła”, tj. pozbawionych swojego majątku. Jego życie jest szare i monotonne, nie interesuje się sprawami społecznymi i politycznymi, ogarnęła go rezygnacja, najprawdopodobniej zagląda do kieliszka.

3. Mieszczaństwo

Warstwa ta jest bardzo podzielona pod względem wykształcenia, pochodzenia, pokoleń i zawodu. Znajdziemy tutaj: intelektualistów, Polaków, Żydów i Niemców, studentów, kupców. Jest to warstwa pozbawiona energii, niezdolna do przedsiębiorczości. Gdy jakaś osoba, tak jak Wokulski, wykaże się przedsiębiorczością i zyska na tym, uchodzi od razu za wariata. Dzieje się tak, ponieważ mieszczaństwo nie wierzy we własne siły oraz często nie chce pracować. Przykładem takiej postawy jest radca Węgrowicz, które całe dnie przesiaduje nad kuflem piwa.

Grupą wyróżniającą się z mieszczaństwa są Żydzi. Grupa ta jest w powieści przedstawiona niejednoznacznie. Z jednej strony są to ludzie przedsiębiorczy, mający wiele zalet i żyłkę do handlu. Prus przedstawia w powieści problem antysemityzmu i nieuzasadnionej wrogości Polaków do starozakonnych. Z drugiej strony ukazane są ich negatywne cechy, takie jak dążenie do osiągnięcia zysków za wszelką cenę, zainteresowanie pieniędzmi. Żydzi stopniowo wypierają Polaków z handlu, czego przykładem jest wykupienie przez Szlangbauma sklepów i wszystkich dóbr Wokulskiego.

4. Lud

Chłopi są warstwą najuboższą, nie mającą możliwości rozwoju, wydźwignięcia się z trudnej sytuacji. Dzieje się im ogromna krzywda, są wyzyskiwani przez inne klasy. Przykładami postaci z tej grupy, które żyją w skrajnej nędzy są Wysoccy i prostytutka Maria.

Całemu społeczeństwu można przypisać takie cechy, jak:
  • samodestrukcja,
  • brak jedności,
  • bardzo duże różnice społeczne,
  • popadanie w skrajności,
  • beznadzieja,
  • brak ratunku dla tego społeczeństwa.
Zwracają uwagę takie problemy jak: nietolerancja o znamionach antysemityzmu, bezrobocie, materializm, konserwatyzm, przesądy społeczne. Arystokracja jest zdemoralizowana, lud – upadły, mieszczaństwo podzielone i bez możliwości rozwoju. Cały organizm społeczny jest chory.

Udostępnij

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Stanisław Wokulski – romantyk czy pozytywista?
2  Główne wątki powieści
3  Lalka - streszczenie w pigułce



artykuł / utwór: Społeczeństwo Warszawy w Lalce



  • skoro Zydzi wypierali Polaków z handlu (fakt), byli lichwiarzami, nie chcieli sie asymilować - to nie można mówić o nieuzasadnionym antysemityzmie. na pewno przyjmował on czasem forme fobii, ale nie był bezpodstawny.
    szwendaczek ()

  • Wokulski tak naprawdę nigdy nie wszedł do hermetycznej grupy społecznej jaką była arystokracja. Był jedynie tolerowany ze względu na pieniądze, ale nie obyło się bez obmawiania za plecami. Podkreśla to dramatycznie brzmiaca i bardzo gorzka wypowiedź Stacha z końca utworu, mówiąca o "szacunku" jakim dażyła go "elita". Głównym zarzutem wobec arystokracji jest anachroniczne myślenie. Trwanie w poglądach rodem z feudalizmu w erze rozwijającego się kapitalizmu to przyczyna braku postępu i zmian na lepsze w społeczeństwie, nad czym ubolewa Prus w tej mocno pesymistycznej powieści.
    Sucread (pipoy {at} wp.pl)

  • Praca dobra tylko księcia raczej nie należy zaliczyć do postaci pozytywnych. Jego ubolewanie nad "nieszczęśliwym krajem" jest tylko w słowach i w rzeczywistości liczy się dla niego tylko zysk. Natomiast do postaci pozytywnych można zaliczyć Wąsowską k która może nie jest tak pozytywna jak Ochocki czy Zasławska ale jako jedyna nie czeka na majątek oraz docenia wysiłki Wokulskiego. :)
    Martyna :) ()

  • tez mnie zastanowil ten negatywnie przedstawiony konserwatyzm, w koncu to nie on stal sie przyczyna upadku szkachty ale jej lenistwo Ale i tak praca mila w odbiorze
    A ()

  • zaleciało komunizmem! To nie o to chodzi, że szlachta jest zła, bo utrzymuje się z procentów od swojego majątku. Chodzi głównie o to, że brak im woli działania. To, skąd mają pieniądze nie gra tu żadnej roli, bo jest oczywiste. W czasach Prusa nie było w tym nic dziwnego...
    Clarie ()

  • Nie rozumiem dlaczego konserwatyzm jest wyszczególniony jako problem. Moim zdaniem jest to dobra wartość. Bo jak nie konserwatyzm, to co? Postępowość socjalistów?
    Andrzej ()

  • A ja mysle ze Wokulski to tez w pewnym sensie postac pozytywna. Przeciez to czlowiek tak barwny, z tak ogromna energia, ile dzieki niemu dobrego sie stalo. Nikogo nie skrzywdzil, sam zas poniosl ogromne straty.
    Mariusz (mariomiszcz {at} o2.pl)

  • Ok. Tylko z tym księciem jako patriotą to też chyba lekka przesada. Jego patriotyzm polegał na uspokojeniu sumienia w wypełnianiu obowiązków wobec ojczyzny!
    rUda ()

  • praca spoko ale z rozpędu zamiast Wysocki napisane jest Wysoki oraz spory błąd... Wokulski miał pochodzenie szlacheckie ale mało znaczące choć to właśnie dzięki niemu mógł wejść do grona arystokracji.
    Petero ()




Tagi:
Mieszczaństwo w Lalce - Szlachta ziemiańska w Lalce - Arystokracja w Lalce - Stanisław Wokulski - Ignacy Rzecki - Charakterystyka warstw społecznych w Lalce -